Gemak dient de mens - niet

Mijn bakpapier was op. En hier is het de nieuwe gewoonte om dan na te gaan of het überhaupt nodig is iets (opnieuw) aan te schaffen en zo ja, op welke manier. Zo ook met het bakpapier. Ik doe mijn best een stuk meerdere keren te gebruiken, maar dat lukt niet altijd. Zodoende gooi ik regelmatig een vel weg en vroeg ik me af of dit nodig was. Als rasechte millennial zocht ik online op de term ‘bakpapier alternatief’ en er verschenen diverse forums met briljante oplossingen als… de bakplaat insmeren.

"Had ik dan tegenwoordig overal mijn digitale raadgever bij nodig?"

Ik staarde naar het scherm. En voelde me nogal onnozel. Wat was er aan de hand met mij? Kon ik dit werkelijk zelf niet bedenken? Had ik dan tegenwoordig overal mijn digitale raadgever bij nodig? Hoe deed men dit vroeger? Vroeger vette mijn oma waarschijnlijk de bakplaat gewoon in en had ze ook vast een waanzinnige truc om zo’n plaat snel en grondig schoon te maken (ik wil haar daar nog over bellen).

Zelf appelmoes maken

"Maar of het echt winst is? Ik denk het niet. Ik voel me dom en lui."

Gemak dient de mens, zeggen we wel eens. Ik denk van niet. Door het gemak – even een velletje bakpapier – denk ik tijd te winnen. Scheelt me weer een keer schrobben als de appelflappen niet goed sluitend blijken te zijn en de hele plaat aangekoekt is. Maar of het echt winst is? Ik denk het niet. Ik voel me dom en lui. Dien ik mijzelf ermee als ik niet eens meer weet hoe ik dingen zelf kan doen of oplossen? Of niet meer weet hoe ik het beste een moestuin aanleg, een cake bak of een jurkje naai? De markt speelt slim in op onze haast. Overal is wel een product voor te bedenken. Met als gevolg dat we niet meer weten hoe we het zelf kunnen doen. Met als gevolg dat we afhankelijk worden van apparaten of voorwerpen die absoluut niet vriendelijk zijn voor onze aarde.

Grote pan zelfgemaakte appelmoes

Kijk eens naar het gemiddelde schap – ik kan beter zeggen het pad – met koek in de supermarkt, want zelf bakken kunnen we niet meer. Een lunchbox vullen is vervangen door een snelle hap onderweg, in heel veel plastic en karton. Aangezien we geen tijd hebben om te koken, halen we kant-en-klaarmaaltijden. Kleding die kapot is gooien we weg. We gebruiken wegwerpdoekjes, wegwerpservies of zelfs een wegwerpbarbecue… reuzehandig. En o zo belastend. Niet alleen voor het milieu, ook voor onszelf.

"Al die 'makkelijke' dingen ontnemen ons het plezier en de voldoening die we zullen ervaren als we zelf iets doen."

Deze markt is namelijk uit op winst en niet op ons welzijn. We zijn er niet bij gebaat ons hele leven in sneltreinvaart af te leggen. Sterker nog, door het idee dat alles in sneltreinvaart moet, missen we nogal eens de trein en rennen we er achteraan, tot we uitgeput zijn. Al die ‘makkelijke’ dingen maken het moeilijk om rust te nemen, ontnemen ons het plezier en de voldoening en ontspanning die we zullen ervaren als we zelf iets doen, beperken onze creativiteit en gebruik van kennis en vaardigheden. Ik durf te stellen dat het een verarming is. De markt maakt ons onwetend en afhankelijk. En ik laat me onwetend en afhankelijk maken. Ik weet niet beter, of toch wel?

Appelschillen naar de kippen

Zelfgemaakte appelmoes

"En even later, boven een dampende pan zelfgemaakte appelmoes, voel ik me meer mens, minder consument." 

Ik doe een poging het beter te weten. Het is makkelijker een pot te kopen in de supermarkt. Maar ik haal buiten een frisse neus, bij het rapen van de appels in de tuin. Geniet van de verkleurende bladeren. En even later, boven een dampende pan zelfgemaakte appelmoes, voel ik me meer mens, minder consument. Van de appel die ik achterhield, bak ik appelflappen. Op een ingevette bakplaat. De schillen naar de kippen. Het ruikt heerlijk in huis. We smullen van onze flap bij de thee – limonade zit tenslotte ook weer in een verpakking. Straks nog even gezellig mijn oma bellen voor ultieme schoonmaaktips. Laten we samen maar weer ouderwets ingewikkeld doen.

Deze blog is geschreven door Mirjam Ordelman, eigenaar van oak and blush.